در یک طبقه بندی می توان روشهاي توليد آجر و سفال را به دو صورت زیر تقسیم بندی نمود :
- روشهاي توليد آجر و سفال به صورت تر
- روشهاي توليد آجر و سفال به صورت خشك
روشهاي توليد آجر و سفال به صورت تر:
1- روش توليد آجر و سفال سنتي:
در اين روش كه كاملاً به صورت سنتي ميباشد، همه فعاليتها از قبيل تهيه گل، قالبگيري، چيدن مقابل نور خورشيد جهت خشك شدن، چيدن داخل كوره و همچنين پخت كوره به صورت دستي و توسط نيروي انساني انجام ميگيرد. (اين روش در ايران تقريباً منسوخ شده است.
2- روش توليد آجر و سفال ماشيني آفتاب خشك:
در اين روش عمليات خردايش، تهيه گل اوليه و همچنين قالبگيري توسط دستگاه انجام ميگيرد وليكن خشك كردن به صورت طبيعي و در مقابل نور خورشيد انجام ميگيرد. عمل پختن نيز توسط كورههاي هوفمن با سوخت نفت سياه يا گاز طبيعي انجام ميگيرد. (اكثر كارخانههاي موجود در ايران بدين روش عمل ميكنند)
3- روش توليد آجر و سفال ماشيني خشككندار:
در اين روش نيز مانند روش فوق ميباشد با اين تفاوت كه به جاي خشك كردن، توسط نور آفتاب، از خشككني كه سوخت آن گاز طبيعي و يا گازوئيل و نفت ميباشد استفاده ميشود.
4- روش توليد آجر و سفال به صورت تمام اتوماتيك:
در اين روش كليه كارها از قبيل خردايش، قالبگيري، خشك كردن، چيدن روي واگن كوره تونلي، تخليه از روي واگن و بارگيري داخل كاميون، همگي به صورت اتوماتيك انجام ميگيرد كه به صورت زير ميباشد:
1-4) ابتدا خاك را از معدن توسط كاميون حمل و به داخل سيلوي ذخيره خاك منتقل ميگردد.
2-4) از سيلو ذخيره، خاك توسط نوار نقاله به ماشينآلات خردايش (از قبيل فكها، كوبيتها و آسيابها و يا والسها) منتقل و عمليات لازم بر روي آن صورت ميگيرد.
3-4) پس از عمل خردايش، خاك آسياب شده توسط ميكسر با آب مخلوط و بسته به رطوبت مورد نياز، تهيه ميگردند.
4-4) گل بدست آمده از مخلوط آب و خاك را به دستگاه قالبگيري يا همان اكسترودر انتقال ميدهند كه در اثر فشار وارد شده توسط اين دستگاه، گل فرم داده شده و به شكل ظاهري آجر مورد نظر و به صورت شمش در ميآيد.
5-4). شمش بدست آمده را وارد دستگاه برش نموده تا به اندازه دلخواه بريده شود.
6-4) گل بريده شده را كه خشت ناميده ميشود، وارد خشككن كرده و بسته به نوع ماده اوليه و تكنولوژي خشككن پس از گذشت مدت زمان مورد نياز خشك ميگردند.
7-4) خشت خشك شده را از خشككن بيرون آورده و توسط رباطهاي صنعتي بر روي واگن كوره تونلي چيده ميشود.
واگنهاي كوره تونلي به صورت كاملاً اتوماتيك وارد كوره تونلي ميشوند.
8-4) داخل كوره تونلي، براساس منحني تعريف شده توسط اپراتور، آجرها پخته و از سمت ديگر كوره سرد شده و خارج ميگردند.
9-4) پس از خروج واگن پخته شده از كوره تونلي، آجرها توسط رباط تخليه از روي واگنها، تخليه و بر روي پالتهاي چوبي گذاشته ميشوند.
10-4) حال بسته به نظر مشتري، آجرها ميتوانند به صورت بستهبندي پالت يا بستهبندي پلاستيك و حتي به صورت فلهاي بارگيري شوند.
روشهاي توليد آجر و سفال به صورت خشك:
در اين روش خاك خشك را آسياب كرده و داخل قالب پرس ريخته تا بهم فشرده شوند و شكل مورد نظر بوجود آيد. رطوبت در اين روش توليد تقريبا 7% ميباشد، سپس خشت خام بدست آمده را در كوره ميچينند و اقدام به روشن كردن كوره مينمايند، پس از رسيدن به دماي كافي و گذشت مدت زمان مورد نياز كوره را خاموش و شروع به سرد كردن كوره مينمايد، سپس اقدام به تخليه كوره و بارگيري روي كاميون مينمايد.
اين روش توليد در اصل براي اشكال خاص با طرحهاي خاص پيشنهاد ميشود وليكن به دليل سرمايهگذاري كمتر نسبت به روش توليد با اكسترودر، برخي كارخانههاي فعال به روش پرس خشك اقدام به توليد آجر نماهاي سوراخدار كه به روش اكسترودر قابل توليد هستند، مينمايد كه كيفيت آنها نسبت به روش اكسترودر پائينتر است.
تهیه و تنظیم : واحد R & D شرکت آجر کسری