مقايسه انواع نماهاي ساختمان و مزايا و معايب هر کدام
نماي ساختمان و مقايسه انواع نماهاي ساختمان و مزايا و معايب هر کدام از آنها ، يکي از اجزاي بسيار مهم ساختمان است. برخي از عملکردهاي نما و عوامل مؤثر در نما سازي در زير به طور خلاصه بيان شده است:
1. نما و حفاظت
ابتدايي ترين و حتي از لحاظ قدمت اولين وظيفه اي که نما عهده دار گرديد، وظيفه حفاظت بود. انسان ها براي حفاظت از عوامل جوي و اقليمي، براي خود فضايي را به نام خانه ايجاد کردند. عدم وجود منفذ در ساختمان گرچه جلوي باد، باران، گرما و سرما را مي گرفت، ولي ساختمان را از نور و تهويه لازم محروم مي کرد.
هرچه نياز به اين مواهب زيادتر شد نیاز به ايجاد روزنه در ديواره ساختمان افزايش يافتو در نتيجه نياز به پوسته ديگري به نام نما جهت حفاظت بيشتر، به وجود آمد .
نماي ساختمان به عنوان يک محافظ بايد مشخصه هاي فني زير را داشته باشد:
1-1- عايق بودن نسبت به سرما، گرما
مصالح مختلف ساختماني ضريب انتقال حرارت و ظرفيت گرمايي ويژه مختلفی دارند و در نتيجه عملکرد حرارتي متفاوتي خواهند داشت.
يک سيستم نماي موفق، نمايي است که زيبايي و بهره وري انرژي را باهم داشته باشد. داشتن نمايي که عملکرد حرارتي خوبي داشته باشد مستقيماً مصرف انرژي را تحت تأثير قرار مي دهد لذا در نماي ساختمان، استفاده از مصالحي که ضريب انتقال حرارتي کمتري دارند، بايد مورد توجه قرار گيرد.
1-2- عايق بودن نسبت به صوت
نماي ساختمان مي تواند بعنوان يک عایق صوتی ایدهال و مناسب عمل کند. توجه به اين ويژگي به خصوص براي ساختمان هايي که در شهرهاي بزرگ صنعتي و تجاري و يا در کنار مسير گذراصلي واقع شده اند از اهمييت ويژه اي برخوردار مي باشد.
1-3- مقاومت در برابر زلزله
1-4- مقاومت در برابر ضربه
1-5- مقاومت در برابر يخ زدگي
1-6- مقاومت در برابر آتش سوزي
1-7- مقاومت در برابر ريزش
1-8- انعطاف پذير بودن در اجراي نما
1-9- سبک بودن
1-10- قابل اجرا بودن در ساختمانهاي مرتفع
2. نما به عنوان رابط
نماي ساختمان بايد به شکلي طراحي شود که علي رغم حفاظت محيط داخل از بيرون، ارتباط فضاي بيرون را با محيط داخل ساختمان به خوبي برقرار کند. مثلاً امکان تابش نور به داخل و يا امکان استفاده از چشم انداز بيرون وجود داشته باشد .
3. نما به عنوان يک معرف
همان طور که که لباس فرد، معرف شخصيت وي مي باشد، خانه نيز به مانند لباس دوم ميبايست معرف شخصيت و مقام اجتماعي مالک خود باشد. در معماري غرب نما داراي حالت نمايش است، بدين صورت که در همان وهله اول کسي را که پشت آن زندگي مي کند، نشان مي دهد.
در واقع نما معرف شخصيت خانوادگي و طبقه اجتماعي صاحبخانه است. نما علاوه بر معرفي شخصيت مالک، معرف موقعيت مکاني ملک و نوع کاربري ساختمان نيز مي باشد.
4. نماي هر ساختمان به عنوان عنصري از نماي مجموعه شهري
ما در فضاي شهري با يک ساختمان روبرو نيستيم، در واقع هر ساختمان جزئي از فضاي شهري محسوب مي شود که زشتي آن بر فضاهاي عمومي تأثير گذار است و زيبايي آن منوط به هماهنگي با ساير عناصر آن مکان است.
ساختمان يک موجود منزوي و خود بسنده نيست که بتواند تمام توجه طراح و مالک را به خود جلب کند ، بلکه مي بايست با حفظ شخصيت و اعتبار خود، عنصري از يک جامعه وحدت يافته باشد .
5. زيبايي نما
نما صورت ظاهر و منظره خارجي هر ساختمان است و پوششي مخفي و به دور از انتظار عموم نيست. نما همواره مورد توجه عموم قرار مي گيرد، لذا زيبايي جزء جدايي ناپذير هر نما مي باشد همچنين زيبايي و چگونگي نما معرف هنر و کيفيت کار مهندس معمار و طراح ساختمان نيز مي باشد.
6. نماي ساختمان و شرايط محيطي
نماي هر واحد مسکوني بسته به شرايط محيطي از جمله آب و هوا، باد و طوفان، زلزله و ميزان آلاينده هاي هوا در مناطق مختلف، متفاوت مي باشند. مصالحي که در نماهاي شهرهاي بزرگ و صنعتي که آلايند گي بالا دارند، به کار مي رود در مقايسه با مصالح کاربردي براي نماي شهرهاي کوچک که هواي پاک دارند متفاوت است همچنين نماي ساختمان در مناطق سردسير به لحاظ ميزان مقاومت در برابر يخزدگي يا عايق بودن نسبت به سرما و گرما با نماي قابل کاربرد در مناطق گرمسير متفاوت مي باشد.
7. قيمت تمام شده نما
يکي از شاخصه هاي بسيار مهم در انتخاب نما، قيمت تمام شده نما است. هرچه قيمت نما افزايش يابد، قدرت خريد کاهش يافته و دايره مصرف کنندگان آن نما محدودتر خواهد شد.
8. سرعت اجراي نما
با توجه به اينکه طولاني شدن در بهره برداري از هر پروژه ساختماني مي تواند عامل افزايش هزينه ها و افت ارزش پول شود، لذا سرعت در اجراي نما بسيار مؤثر خواهد بود.
در زير ويژگي هاي برخي از انواع نما هايي که اخيراً به کار مي روند به طور خلاصه بيان شده است.
نماهاي تماماً شيشه:
نماهاي تماماً شيشه از دوران معماري مدرن به عنوان پوشش ساختمان ها به کار مي رفتند. هدف از اجراي نماي تماماً شيشه عبار تند از:
- کاهش بار مرده ساختمان هاي بلند
- سرعت بخشيدن به اجرا
- تأمين ديد يکپارچه از مناظر بيرون براي ساکنين داخل
- ايجاد احساس سبکي و ظرافت در ساختمان از ديد يک ناظر شهري
- نمايش زندگي درون ساختمان از بيرون به دنبال روشن و خاموش شدن چراغ هاي داخلي در طول شبانه روز
نماهاي تماماً شيشه به علت ضخامت کم و مقاومت حرارتي اندک، مشکلات فراواني را براي ساکنين فراهم مي آورند. اين مشکلات عبارتند از:
1. افزايش بيش از حد دماي داخلي ساختمان در فصول گرم و معتدل سال
نماهاي تماماً شيشه در صورتي که سايبان خارجي مناسب براي آنها پيش بيني نشده باشد، در اوقات گرم و معتدل سال به علت تابش آفتاب به فضاي داخل، سبب افزايش بيش از حد دماي داخل مي شوند.
2. احساس عدم آسايش حرارتي در فصول سرد سال
دماي سطح نماي شيشه اي به علت مقاومت حرارتي کم، در فصول سرد سال نزديک به دماي محيط خارج بوده و بدن افراد مستقر در نزديکي نما از طريق تشعشع با نما تبادل حرارت کرده و ساکنين احساس عدم آسايش حرارتي خواهند نمود.
3. مصرف زياد انرژي و آلودگي هوا
در نماهاي شيشه اي در اثر تبادل حرارت از طريق جابجايي بين هواي گرم داخل اتاق و سطح سرد شيشه، دماي داخل کاهش يافته و براي حفظ دما در حد آسايش، نياز به مصرف زياد انرژي خواهد بود.
اگرچه انواع گوناگون شيشه هايي ساخته شده اند که جاذب حرارت بوده و از ورود تابش خورشيد به داخل جلوگيري مي کنند، و يا شيشه هاي دو جداره اي وجود دارند که مقاومت هدايت حرارتي بهتري نسبت به شيشه هاي يک جداره دارند، اما با اين حال هنوز هم نماهاي شيشه اي نسبت به ساير مصالح ساختماني داراي ضريب هدايت حرارتي زياد بوده و باعث اتلاف حرارت زياد مي شوند. اتلاف حرارتي بسيار زياد و مصرف زياد انرژي جهت تأمين گرمايش و سرمايش در نماهاي شيشه اي لاجرم باعث آلودگي بيشتر هوا مي گردد.
مقايسه نماهاي آجر، شيشه يک جداره و شيشه دو جداره با يکديگر از نظر ويژگي-هاي حرارتي :
در يک آزمايش به منظور مقايسه نماي آجري، شيشه يک جداره و شيشه دو جداره با يکديگر از نظر ويژگي هاي حرارتي دماي خارج ساختمان براي هر سه نما صفر و دماي داخل در حد 20 درجه حفظ شد.
اختلاف دما بين سطح داخلي و خارجي ومقايسه ضريب انتقال حرارت براي هر کدام از نماهاي شيشه يک جداره، شيشه دو جداره و ديوار آجري 22 سانتي متري در شکل 1 نشان داده شده است. هرچه ضريب هدايت حرارت کاهش يابد اختلاف دماي بين دو سطح افزايش مييابد ( شکل 2).
بنابراين اگر براي گرم کردن فضاي داخل، انرژی مصرف نشود، دماي سطح داخلي براي شيشه يک جداره 4/.، براي شيشه دو جداره 3/9 و براي ديوار آجري 7/12 خواهد بود.
به اين ترتيب مشاهده مي شود که شيشه دو جداره علي رغم داشتن وضعيت حرارتي بهتر نسبت به يک شيشه يک جداره از نظر تأمين شرايط حرارتي فضاي داخل نسببت به نماي آجري مناسب نيست.
شکل 1- مقايسه ضريب هدايت حرارتي(W/m2k)و نوسان دما (°C)در شيشه يک جداره، دو جداره و ديوار آجري .
